RADYO VE TELEVIZYONLARIN KURULUS VE YAYINLARI HAKKINDA KANUN

Kanun Numarasi : 3984
Kabul Tarihi : 13/04/1994
Yayimlandigi Resmi Gazete : 20/4/1994 Sayi : 21911
BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanimlar
Amaç
MADDE 1 - Bu Kanunun amaci, radyo ve televizyon yayinlarinin düzenlenmesine ve Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kurulus, görev, yetki ve sorumluluklarina iliskin esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - Bu Kanun, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altinda olursa olsun elektromanyetik dalga ve diger yollarla yurt içine ve disina yapilan radyo ve televizyon yayinlari ile ilgili hususlari kapsar.
Tanimlar
MADDE 3 - Bu Kanunun uygulamasinda geçen deyimlerden;
a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu,
b) Radyo yayini: Elektromanyetik dalgalar ve diger yollarla halkin dogrudan almasi maksadiyla yapilan ses yayinlarini,
c) Televizyon yayini: Elektromanyetik dalgalar ve diger yollarla halkin dogrudan almasi maksadiyla yapilan, hareketli veya sabit resimlerin sesli veya sessiz kalici olmayan yayinini,
d) Elektromanyetik dalga: Boslukta veya kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî ortamda isik hizi ile yayilan, sunî olarak üretilmis elektrik ve manyetik özellikleri olan dalgayi,
e) Kanal: Televizyon yayini yapmak üzere bir televizyon vericisinin isgal edecegi frekans alanini,
f) Frekans bandi: Radyo yayini yapacak olan bir radyo vericisinin isgal edecegi frekans alanini,
g) Radyo ve televizyon vericisi: Radyo ve televizyon yayinlarinin dogrudan izlenebilmesine imkân veren yer veya uzaydaki, hareketli veya sabit her türlü verici, aktarici, yansitici ve güçlendirici cihaz ve sistemleri,
h) Kablolu radyo ve televizyon: Radyo ve televizyon yayinlarinin kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî ortam üzerinden halkin almasi maksadiyla abonelere ulastirildigi yayin türünü,
i) Kapali devre televizyon sistemi: Genel televizyon yayini disinda egitim, ögretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina dahilinde veya birbiri ile iliskili binalar grubunda kullanilan kablolu televizyonu,
j) Radyo alicisi: Radyo yayinlarini almaya veya alip kaydetmeye ve dinlemeye yarayan cihazlari,
k) Televizyon alicisi: Televizyon yayinlarini almaya ve seyrettirmeye yarayan cihazlari,
l) Ek yayin hizmetleri: Televizyon yayinlarinda, tahsis edilen kanal içinde kalmakla birlikte kullanilmayan bölümler üzerinden; radyo yayinlarinda ise tahsis edilen kanal içinde ek tasiyicilar araciligiyla, televizyon ve radyo program yayinlariyla birlikte yapilan, radyo veri sistemi, veri yayinciligi, teletekst ve benzeri bagimsiz hizmetleri,
m) Uydu yayini: Yayinlanmak üzere üretilen radyo ve televizyon programlarinin yetkili yayinci veya hizmeti temin edecek kisi veya kurulus tarafindan sifreli veya sifresiz olarak uzayda sinyal iletebilen herhangi bir araç vasitasiyla yapilan ilk yayini,
n) Yeniden iletim: Yetkili yayin kurulusu tarafindan, halkin izlemesi amaciyla, kullanilan teknik araç ne olursa olsun, yayinlanan radyo ve televizyon program hizmetlerinin degisiklik yapilmaksizin bütününün veya bir bölümünün alinmasini ve ayni anda veya daha sonra iletilmesini,
o) Yayinci: Kamu tarafindan izlenmesi için televizyon programi hizmetleri
tertip eden ve ileten veya degisiklik yapilmadan ve tam olarak bir üçüncü tarafa iletilmesini saglayan özel veya tüzelkisiyi,
p) Program hizmeti: Yukaridaki bentte belirli alanlarda belirli bir yayinci tarafindan saglanan ve tek bir hizmet içindeki tüm unsurlari,
r) Reklam: Bir ürün veya hizmetin satilmasini, satin alinmasini veya kiralanmasini saglamaya; bir davayi veya fikri yaymaya veya reklamcinin istedigi baska etkileri olusturmaya matuf, ücret karsiligi veya benzeri bir mülahazayla reklamciya iletim zamaninda tahsis edilen kamuya yönelik duyurulari,
s) Telif hakki sahibi: Yazar, besteci, düzenlemeci gibi düsünsel alanda eser yaratan gerçek kisiyi,
t) Yorumcu sanatçi: Bir sanat eserini, telif hakki sahibinden aldigi izinle yorumlayan sanatçiyi,
u) Müzik yapimcisi: Kaset ve kompakt disk gibi ses tayisicilari üzerine kaydedilebilen müzik yapimlarini üreten, meydana getiren gerçek ve tüzelkisileri,
Ifade eder.
IKINCI BÖLÜM
Yayin Ilkeleri
Yayin Ilkeleri
MADDE 4 - Radyo ve televizyon yayinlari kamu hizmeti anlayisi içerisinde asagidaki ilkelere uygun olarak yapilir:
a) Türkiye Cumhuriyetinin varlik ve bagimsizligina, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlügüne,
b) Toplumun millî ve manevî degerlerine,
c) Anayasanin Genel Esaslar kisminda yer alan ilkelere, demokratik kurallara ve kisi haklarina,
d) Genel ahlak, toplum huzuru ve Türk aile yapisina,
e) Anlatim özgürlügüne, iletisim ve yayinda çogulculuk esasina,
f) Insanlarin irk, cinsiyet, sosyal sinif veya dinî inaçlari dolayisiyla hiç bir sekilde kinanmamasi ilkesine,
g) Toplumu siddet, terör ve etnik ayrimciliga sevkeden ve toplumda nefret duygulari olusturacak yayinlara imkan verilmemesi ilkesine,
Aykiri olmamak;
h) Türk millî egitiminin genel amaçlarina, temel ilkelerine ve millî kültürün gelistirilmesi ilkesine,
i) Yayinlarda adalet ve tarafsizliga, yasalara saygili olma esasina,
j) Kisi ya da kuruluslari elestiri sinirlari ötesinde küçük düsürücü, asagilayici veya iftira niteligi tasiyan yayin yasaklarina,
k) Özel amaç ve çikarlara hizmet eden ve haksiz rekabete yol açici yayin yapilmamasi esasina,
l) Haber ve olaylarin çabuk ve dogru bir sekilde sunulmasi ilkesine,
m) Çocuklarin ve gençlerin fiziksel, zihinsel, ruhsal ve ahlakî gelisimini olumsuz yönde etkileyebilecek yayin yapilmamasi esasina,
n) Aksi, yargi karariyla kesinlesmedikçe hiç kimsenin suçlu olarak ilan edilemeyecegine ilkesine,
o) Kisi ya da kuruluslarin cevap ve tekzip haklarina saygili olunmasi ilkesine,
p) Haberlere, spor programlarina ve reklamlara ayrilmis zamanlar hariç olmak üzere, yayincilarin, yayin zamanlarinin en az yarisinin yerli yapimlara ayrilmasini saglamak, bu orani, seyircilerin taleplerini göz önüne alarak ve yayincinin haber verme, egitim, kültür ve eglendirme sorumluluklarini dikkate alarak, yayin türleri ve süreleri ile asgarî niteliklerini de öngörmek suretiyle, asamali bir biçimde gerçeklestirmeleri hususlarina,
r) Bilgi iletisim telefonlari yoluyla yarisma ve benzeri yöntemlere basvurulmamak ve bunlarin sonucunda dinleyici veya seyircilere ikramiye vermemek veya ikramiye verilmesine aracilik yapmamak, lotaryaya firsat birakmamak esaslarina,
s) Demokratik kurallar çerçevesinde, kamunun siyaset, egitim ve kültürel alanlardaki beklentilerine cevap verecek sekilde, demokratik gruplar ve siyasî partiler arasinda firsat esitliginin saglanmasi esasina,
t) Radyo ve televizyon yayinlarinin Türkçe yapilmasi, ancak, evrensel kültür ve bilim eserlerinin olusmasinda katkisi olan yabanci dillerin ögretilmesi veya bu dillerde haber iletilmesi amaciyla bu dillerin kullanilabilmesi,
Türkçeyi asiriliga kaçmadan, özellikleri ve kurallari bozulmadan konusma dili olarak kullanmak; millî birlik ve bütünlügün temel unsurlarindan biri olarak çagdas egitim ve bilim dili halinde gelismesini ve zenginlesmesini saglamak esasina,
u) Türk müzik sektörünün gelisimine katkida bulunmak ilkesinden hareketle, müzik yapimcilari ve telif hakki sahiplerinin haklarini tanimak ve ihlal etmemek esasina,
Uygun olmak suretiyle yapilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
Kurulus
MADDE 5 - Radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek amaciyla, özerk ve tarafsiz bir kamu tüzelkisiligi niteliginde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kurulmustur.
Seçimi, Görev Süresi
MADDE 6 - Üst Kurul, basin, yayin, iletisim ve teknolojisi, kültür, din, egitim, hukuk alanlarinda birikimi olanlardan ve yüksekögretim görmüs, Devlet memuru olma niteligine sahip, besi iktidar partisi veya partilerinin, dördü muhalefet partilerinin gösterecegi adaylar arasindan Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilen dokuz üyeden olusur.
Seçim için, iktidar partisi veya partileri on, muhalefet partileri sekiz aday gösterirler. Adaylarin belirlenmesinde, siyasi partilerin Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanlik Divanindaki temsil oranlari esas alinir. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapilacak seçimlerde kime oy kullanilacagina dair görüsme yapilamaz ve karar alinamaz.
Adaylar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanliginca Resmî Gazetede ilan edilir.
Ilandan en geç on gün sonra gizli oyla seçim yapilir. Iktidar ve muhalefet partileri tarafindan gösterilen adaylar için ayri ayri listeler halinde, birlesik oy pusulasi düzenlenir. Adaylarin adlarinin karsisindaki özel yer isaretlenmek suretiyle oy kullanilir. Iktidar ve muhalefet kontenjanlarindan Üst Kurula seçilecek üyelerin tamsayisindan az veya fazla verilen oylar geçersiz sayilir.
Seçimde, iktidar partisi veya partileri kontenjanindan en çok oyu alan bes aday ile muhalefet partileri kontenjanindan en çok oyu alan dört aday seçilmis olur. Seçim sonucu Resmî Gazetede yayimlanir.
Üst Kurul üyelerinin görev süresi alti yildir.
Üyelerin üçte biri iki yilda bir yenilenir.
Üyeliklerde herhangi bir sebeple bosalma olursa, Türkiye Büyük Millet Meclisi, bosalma tarihinden veya bosalma tarihinde tatilde ise tatilin bitiminden baslayarak bir ay içinde yeni üyeyi seçer. Bosalan üyelik, hangi kontenjandan olmussa, yeni üyenin seçimi de o kontenjandan ve iki kati aday arasindan yapilir.
Iktidar partileri kontenjanindan bir üyelik bosalmasi halinde seçim, iktidar ortagi büyük partinin gösterecegi bir aday ile iktidar ortagi diger partilerin kendi aralarinda ad çekmeyle tespit edecekleri bir aday arasinda yapilir.
Muhalefet partileri kontenjanindan bir üyelik bosalmasi halinde de seçim, anamuhalefet partisinin gösterecegi bir aday ile diger muhalefet partilerinin kendi aralarinda ad çekmeyle tespit edecekleri bir aday arasinda yapilir.
Iktidar ve muhalefet partilerinin kontenjanindan birden fazla üyelik bosalmasi halinde siyasî partilerin Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanlik Divanindaki temsil oranlari esas alinir.
Bosalan üyelige seçilen kimse, yerine seçildigi üyenin süresini tamamlar.
Baskan ve Baskan Yardimcisi
MADDE 7 - Üst Kurul, üyeleri içinden bir Baskan seçer. Baskanin görev süresi iki yildir. Baskan, Üst Kurul üyeleri arasindan kendine bir Baskan Yardimcisi seçer ve Üst Kurul'un onayina sunar. Baskan Yardimcisinin görev süresi, Baskanin görev süresi ile sinirlidir.
Görev ve Yetkiler
MADDE 8 - Üst Kurulun görev ve yetkileri sunlardir:
a) Ulusal ve bölgesel frekans planlamalarini yaptirmak,
b) Önsartlari yerine getirmis müracaatçi kuruluslara, tarafsizlik ve hakkaniyet ölçüleri dahilinde yayin izni ve lisans vermek, 16 nci maddeye uygun olarak ulusal, bölgesel ve yerel planlamalardaki kanal ve frekans bandlarinin Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu eliyle kullanilan kanal ve frekans bandlari disinda kalanlarin en az % 50'sinin zaman paylasimli ve bölgesel dengelere uygun biçimde kullanimini gözeterek kanal ve frekans bandlari tahsis etmek,
c) Radyo ve televizyon kuruluslarina, ulusal, bölgesel ve yerel yayinlari için ulusal kanal ve frekans bandi planlamalarina uygun olarak tahsis edilen yayin alanlarini kapsayacak verici tesisleri kurma ve isletme iznini 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayili Telsiz Kanunu hükümlerine uygun olarak vermek ve tesisin bu Kanun hükümlerine ve tesis sartlarina uygunlugunu denetlemek,
d) Bu Kanun hükümlerine uygun olarak radyo ve televizyon kuruluslarinin ulusal ve yerel yayinlarina imkân verecek, ulusal kanal ve frekans bandi planinda öngörülen radyo ve televizyon vericileri ile sabit veya hareketli yayin yerleri arasinda mevcut telekomünikasyon sebekesi yaninda, uydu araci ile baglanti kurabilmeleri amaciyla ve öngörülen amaçlar için kullanilmasi kaydiyla uç linkleri kurabilmesi için 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayili Telsiz Kanunu hükümlerine uygun sekilde telekomünikasyon tesisleri kurma ve isletme izni vermek ve tesislerin bu Kanunda öngörülen izin esaslarina uygun olarak isletilmesini denetlemek,
e) Zaman paylasimli program kanallarinin tahsisinde bölgesel dengeleri gözeterek, kuruluslari ülkenin degisik bölgelerinde yayin yapmaya tesvik etmek,
f) Yurt içinden yayin yapacak kamu ve özel radyo-televizyon kuruluslarinin yayin izni ve lisans talebinde bulunabilmek için yerine getirmeleri gerekli önsartlari ve standartlari Avrupa Sinir Ötesi Televizyon Sözlesmesi ilkeleri göz önünde bulundurularak tespit etmek ve kamuoyuna duyurmak,
g) Kanal ve frekans bandi tahsisinde gerekli sartlari ve tahsis hakki alanlarin yayina geçme süresini ve radyo ve televizyon istasyonu kuranlarin ödeyecekleri yayin izni ve lisans ücretlerini ilgili yönetmeliklerle belirlemek,
h) Radyo-televizyon yayinlarini izleme sistemleri kurarak, yayinlarin 4 üncü maddeye ve bu alanda Türkiye'nin taraf oldugu milletlerarasi andlasmalara uygunlugu açilarindan denetlenmesini yapmak,
i) Yayin kuruluslarinin, bu Kanun hükümlerine aykiri yayin yapmasi ve tahsis sartlarina uymamasi halinde, gerekli müeyyideleri uygulamaya karar vermek,
j) Yurt içinde, yayinlarin ulasamadigi yerlerde, yerel imkânlarla radyo ve televizyon vericisi kurulmasina izin vermek,
k) Uydu araciligi ile yurt içinden veya yurt içine yapilacak yayinlarin ulusal ve uluslararasi ilke ve esaslara uygunlugunu gözetmek, bu amaçla diger ülkelerdeki yetkili kuruluslarla isbirligi yapmak,
l) Sifreli yayinlarla kablolu radyo ve televizyon tesis ve yayinlari ile ilgili kurallari bu kanundaki ilkeler çerçevesinde ve Posta, Telgraf ve Telefon Idaresi Genel Müdürlügünün kablolu radyo ve televizyon tesislerini atil birakmamayi gözeterek belirlemek,
m) Radyo ve televizyon yayinlari ile ilgili olarak kamuoyunda dogan tepki, begeni ve hassasiyetleri sürekli olarak izlemek ve gerekli yönlendirmelerde bulunmak amaciyla gerekli kamuoyu arastirmalarini yapmak ve yaptirmak,
n) Telsiz Genel Müdürlügünün görevleri sakli kalmak kaydiyla, radyo ve televizyon yayinlariyla ilgili olan milletlerarasi hukuk tüzelkisiligine sahip kuruluslar nezdinde Devlet'i, Disisleri Bakanliginin görev ve yetkileri sakli kalmak kaydiyla, temsil etmek; radyo ve televizyon kuruluslarinin dogrudan üyesi bulunduklari hariç olmak üzere, radyo ve televizyon yayinciligi alaninda faaliyet gösterip milletlerarasi hukuk tüzelkisiligine sahip olmayan uluslararasi kuruluslarda temsil görevini yerine getirmek ve bu bent geregince belirlenen belgelere usulûne göre imza koymak,
o) Radyo ve televizyon konusunda ilgili kurum ve kuruluslarla peryodik istisarelerde bulunarak, kamuoyu egilimlerini degerlendirmek,
p) Bu Kanun ve Avrupa Sinir Ötesi Televizyon Sözlesmesi ilkelerine uygun biçimde çalisma ve faaliyetleri ile ilgili yönetmelik ve diger düzenlemeleri hazirlamak.
Üst Kurul Üyeligi ile Bagdasmayan Haller
MADDE 9 - Üst Kurul üyeleri ile 3 üncü dereceye kadar (dahil) kan ve sihrî hisimlari, özel radyo ve televizyon sirketlerinde, bu sirketlerle dogrudan veya dolayli ortaklik bagi bulunan sirketlerde ortak ya da yönetici olamazlar; Üst Kurul üyeligi süresince resmî veya özel baskaca hiçbir görev alamazlar, özel veya kamu yayin kuruluslarinin görev ve yetki alanina giren konularda dogrudan dogruya veya dolayisiyla taraf olamaz ve bu konularda hiçbir menfaat saglayamazlar, aksine davrananlar görevlerinden çekilmis sayilirlar.
Bu husus Üst Kurul tarafindan resen veya yapilacak müracaatin degerlendirilmesi sonunda karara baglanir.
Üst Kurul Üyelerinin Teminat ve Malî Haklari
MADDE 10 - Üst Kurul üyelerine görevleri süresince, 657 sayili Devlet Memurlari Kanunu ile ek ve degisikliklerine göre en yüksek Devlet memurunun almakta oldugu aylik (ek gösterge dahil), sosyal yardimlar ile zam ve tazminatlar ödenir.
Kamu görevlileri, seçildikleri görev süresince kurumlarindan ücretsiz izinli sayilirlar. Ancak, bu görevde geçecek süre, mesleklerinde geçmis ve mümtazen terfi etmis sayilirlar.
Üst Kurul üyeligine seçilenlerin, seçilmeden önce tabi olduklari sosyal güvenlik kuruluslari ile iliskileri devam eder. Herhangi bir sosyal güvenlik kurulusu ile ilgisi olmayanlar, istekleri halinde Sosyal Sigortalar Kurumu ile iliskilendirilir. Emekli olanlarin ise emekli ayliklarinin ödenmesine devam olunur.
Üst Kurul üyeleri, seçildikleri görev süresince, Kurul'daki görevlerinden ve seçilerek geldikleri görevlerinden alinamazlar.
Üst Kurul üyeleri Türk Ceza Kanunu uygulamasi bakimindan Devlet memuru sayilirlar.
Üst Kurul üyeleri, her yil Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanligina mal bildiriminde bulunurlar.
Toplanti ve Karar Yeter Sayisi
MADDE 11 - Üst Kurul en az yedi kisi ile toplanir. Karar yeter sayisi bestir. Ancak, kanal tahsisinde karar yeter sayisi üye tamsayisinin üçte ikisidir.
Sürekli çalisan Üst Kurul, haftada en az bir defa toplanir.
Malî Kaynaklar ve Bütçe
Madde 12 - Üst Kurul'un gelirleri, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ve tüm özel radyo televizyon kuruluslarinca elde edilen brüt reklam gelirlerinden kesilecek % 5 pay ile bu Kanun geregince alinan yayin izni ve lisans ücretleri ile gerektiginde Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinin transfer tertibinde yer alan ödenekten olusur.
Üst Kurul her yil için yapacagi islerin programina ve masraflarina karsilik olmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinden verilmesi gereken ödenek tutarini Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanligina sunar.
Üst Kurulun bütçesi ve kadro cetvelleri Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesi ile birlikte Plan ve Bütçe Komisyonunda incelenir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüsülerek karara baglanir.
Reklam Gelirinin Ödenmesi
MADDE 13 - Reklam gelirlerinden dogan paylar elde edildikleri ayi takip eden ay içinde Üst Kurula ödenir. Ödemede bulunmayanlara ihtarda bulunulur. Ihtar yazisindan sonra yedi gün içinde de ödeme yapilmazsa yayin durdurulur.
Reklam gelirlerinin tahsilinde 6183 sayili Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkinda Kanun hükümleri uygulanir.
Hükümet ile Iliskiler
MADDE 14 - Hükümetin Üst Kurul ile iliskileri Basbakan tarafindan yürütülür.
Üst Kurul Personeli
MADDE 15 - Üst Kurul, kanunun kendisine verdigi görevleri yerine getirmek maksadi ile yeterli sayida ve vasifta personelden teskilatini olusturur.
Teskilat personelinin istihdam sekli, özlük haklari, çalisma esas ve usulleri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu personeline uygulanan hükümlere tabidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kanal ve Frekans Bandi Tahsisi,Yayinlarin Düzenlenmesi ve Reklamlar
Kanal ve Frekans Bandi Tahsisi Yetkisi
MADDE 16 - 2813 Sayili Telsiz Kanununun diger hükümleri sakli kalmak kaydiyla, kamu ve tüm özel radyo ve televizyon kuruluslarina kanal ve frekans bandi tahsisi ile yayin izni ve lisansi vermek ve bu tahsis ve izni iptal etmek yetkisi, münhasiran Üst Kurula aittir.
Kanal ve Frekans Bandi Tahsisi
MADDE 17 - Ulusal kanal ve frekans bandi planlamasindaki kanal ve frekans bandlarinin dörtte biri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumuna tahsis edilir. Kanal sayisi üçten, frekans bandi sayisi dörtten az olamaz. Bu kanallarin birinden Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetleri yansitilir. Hangi faaliyetlerin ne ölçüde yayinlanacagina Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskani karar verir.
Geriye kalan ulusal, bölgesel ve yerel kanal ve frekans bandlarinin yarisi tam gün üzerinden, diger yarisi ise istek halinde zaman paylasimli ve gerekirse dönüsümlü olarak tahsis edilir.
Tahsis süresi bes yili asamaz.
Özel Radyo ve Televizyon Kuruluslarinin Yükümlülügü
MADDE 18 - Üst Kurulun ulusal yayin izni verdigi kuruluslar izin tarihinden itibaren en geç ikinci yil sonunda Türkiye alaninin %70'ine yayinlarini ulastirmak ve haftada asgarî seksen saat yayin yapmak mecburiyetindedirler.
Reklamlar
MADDE 19 - Bütün reklamlar adil ve dürüst olacak, yaniltici ve tüketicinin çikarlarina zarar verecek nitelikte olmayacak, çocuklara yönelik veya içinde çocuklarin kullanildigi reklamlarda, onlarin yararlarina zarar verecek unsurlar bulunmayacak, çocuklarin özel duygulari gözönünde tutulacaktir.
Reklamci, programlarin içerigine herhangi bir müdahalede bulunamaz.
Reklamlar günlük yayin süresinin % 15'ini geçemeyecektir. Ancak, ürünlerin aliminin, satiminin, kiralanmasinin veya hizmetlerin topluma dogrudan sunulmasini saglamak üzere bu oran spot reklamlarin % 15'ini asmamasi kaydiyla % 20'ye çikarilabilir. Bir saatlik yayin içerisinde spot reklamlara ayrilan süre % 20'yi asamaz.
Ürünlerin alimini, satimini, kiralanmasini veya hizmetleri halka dogrudan sunan türdeki reklamlarin yayini günde bir saati geçemez.
Reklamlarin Biçimi ve Sunulusu
MADDE 20 - Reklamlar program hizmetinin diger unsurlardan açikça ve kolaylikla ayirdedilebilecek ve görsel ve isitsel bakimdan ayriligi fark edilecek biçimde düzenlenecek, bilinçalti ile algilanan reklamlara izin verilmeyecektir.
Haber veya güncel programlari düzenli olarak sunan kisilerin görüntü ve seslerine reklamlarda yer verilmeyecektir.
Reklamlarin Yerlestirilmesi
MADDE 21 - Reklamlar program arasina yerlestirilir. Programin bütünlügü, degeri ve hak sahiplerinin haklari zedelenmeyecek biçimde bir program içine de yerlestirilebilir.
Birbirinden bagimsiz bölümleri olan programlarda veya spor programlari ile benzer yapida aralar içeren olay ve gösteri programlarinda, sadece bölüm veya devre aralarina yerlestirilebilir. Reklamlar arasinda en az yirmi dakika süre bulunmalidir.
Konulu filmlerin veya televizyon filmlerinin (diziler, eglence programlari ve belgeseller hariç) süreleri kirkbes dakikadan fazla olmasi halinde, her kirkbes dakikalik süre sonunda bir kez olmak üzere reklam için kesinti yapilabilir. Film kirkbes dakikadan fazla ise kirkbes dakikadan sonraki zamanda her yirmi dakika aralikla reklam yerlestirilebilir.
Hiçbir dinî tören yayinina reklam alinamaz. Haber bültenleri, güncel programlar, çocuk programlari otuz dakikadan kisa olduklari takdirde reklamla kesilemezler.
Her türlü yayinda gizli reklam yapilmasi yasaktir.
Belirli Ürünlerin Reklamlari
MADDE 22 - Alkol ve tütün ürünleri reklamlarina izin verilemez. Reçete ile satisina izin verilen ilaç ve tedavilerin reklami yapilamaz. Diger ilaç ve tedavilerin reklamlari dürüst, gerçegi yansitan ve dogrulanmasi mümkün unsurlardan olusacak ve ferdin zarardan korunmasi gereklerine uygun olacaktir.
Program Desteklenmesi
MADDE 23 - Bir program veya dizi tamamen veya kismen malî destek görmüsse, bu husus programin basinda ve/veya sonunda uygun ibarelerle belirtilir.
Destekleyen taraflar, programin içerigine ve yayinlanis biçimine, yayincinin sorumlulugunu ve bagimsizligini etkileyecek hiçbir müdahalede bulunamazlar.
Desteklenen programlarda, destek verene veya üçüncü bir kisiye ait mal ve hizmetlere atifta bulunulmasi ve bunlarin alinmasi, satilmasi ve kiralanmasi tesvik edilmeyecektir.
Programlar yirmiikinci maddede yasaklanmis olan mal ve hizmetlerin üretimi veya satisiyla istigal eden özel veya tüzelkisilerce desteklenemez.
Haber ve güncel programlarda malî destege izin verilemez.
Telsiz Genel Müdürlügünün Yükümlülügü
Madde 24 - Telsiz Genel Müdürlügü, radyo ve televizyon yayinlarina esas olan bütün kanal, frekans bantlari ve gerekli teknik bilgileri Ulastirma Bakanligi kanaliyla Üst Kurula bildirir, yapilan tahsisleri uygular ve teknik bakimdan izler.
Üst Kurulun taleplerinin öncelikle yerine getirilmesi esastir.
Yayinlarin Men Edilmesi
MADDE 25 - Yargi kararlari sakli kalmak kaydiyla yayinlar önceden denetlenemez ve durdurulamaz. Ancak, millî güvenligin açikça gerekli kildigi hallerde yahut kamu düzeninin ciddî sekilde bozulmasi kuvvetle ihtimal dahilinde ise Basbakan veya görevlendirecegi bakan yayini durdurabilir.
Radyo ve televizyon kuruluslari, Cumhurbaskaninin veya Hükümetin; millî güvenligin, kamu düzeninin, genel sagligin ve genel ahlakin gerekleriyle ilgili bildirilerini yayinlamakla yükümlüdür.
Yukaridaki fikralar uyarinca alinacak icrai, idari kararlar aleyhine açilacak iptal davalari dogrudan dogruya Danistay'da açilir. Danistay bu davalara öncelikle bakar ve öncelikle karara baglar. Yürütmeyi durdurma talepleri hakkinda 48 saat içerisinde karar verir.
Yeniden Iletim Yasagi
MADDE 26 - Uzayda sinyal iletebilen herhangi bir araç vasitasi ile yapilan ilk yayinlarin bütününün veya bir bölümünün ayni anda ya da daha sonra yurt içinde yeniden iletimine, bu Kanunun kablolu yayinlar ile ilgili hükümleri sakli kalmak kaydiyla, kullanilan teknik araç ne olursa olsun izin verilmez.
Üst Kurul'un yayin izni ve lisans verdigi ulusal ve/veya yerel yayin yapan kuruluslarin yurt disindan naklen veya daha sonra banttan yayinlayacaklari devamlilik arzetmeyen, münferit programlar bu yasagin kapsami disindadir.
Yurtdisinda naklen spor, konferans ve her türlü benzer yayinlar geçici olmak kaydiyla ayni anda veya daha sonra yayinlanabilir.
Seçimlerde Siyasi Partilerin Yayinlari
MADDE 27 - Seçim dönemlerindeki yayinlar, kanunla Yüksek Seçim Kuruluna verilen yetkiler çerçevesinde Yüksek Seçim Kurulu tarafindan düzenlenir.
Üst Kurul, seçim dönemlerindeki yayinlarini Yüksek Seçim Kurulunun kararlari dogrultusunda denetler.
Düzeltme ve Cevap Hakki
MADDE 28 - Gerçek ve tüzelkisilerin kisilik haklarina saldiri teskil eden yayinlar ile gerçege aykiri oldugu iddia edilen yayinlara karsi cevap ve düzeltme hakki taninmasi için ilgililer yargi yoluna basvurabilirler.
Yayin kuruluslari yaptiklari her yayinin bandini bir yil muhafazaya mecburdur. Ilgili dava açmaya esas olmak üzere, yazili olarak üst Kurula basvurarak yayin bandindan ücretini ödeyerek bir kopya isteyebilir.
Yargiya yapilan basvuru üzerine yargi gerekli incelemeyi yapar. Basvuru yerinde görülürse düzeltme ve cevap, saldiri teskil eden veya gerçege aykiri yayinin yapildigi ayni saatte, ayni program içinde yayinlanir. Yayin süresi ve seklini halin icabina ve delillere göre hâkim takdir eder.
Kisilerin yargiya basvurmalari yayindan itibaren 10 gün içinde yapilir. Mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karara karsi tebligden itibaren 3 gün içinde bir üst mahkemeye itiraz edilebilir. Üst mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karar kesindir.
Mahkeme karari ilgili kurulusa teblig edildiginin ertesi günü yayin yapilir.
Yayini yapmayan veya karara uygun sekilde yapmayan veya geciktiren kurulusun yayini Üst Kurulca eylemin agirligina göre 3 aya kadar durdurulur. Ikinci kez tekrari halinde yayin izni iptal edilir.
Yetkili ve görevli mahkeme ulusal yayin yapan kuruluslar için Ankara Sulh Ceza Mahkemesi, bölgesel ve yerel yayin yapan kuruluslar için basvuru sahibinin ikametgâhi sulh ceza mahkemesidir.
Gerçek ve tüzelkisilerin ayrica genel hükümlere göre ilgili yayin kurulusuna karsi tazminat davasi açma hakki saklidir. Tazminat davasi hakli görüldügü takdirde magdur tarafa ödenecek tazminat miktari yüzmilyon TL.'dan az olamaz. 3506 sayili Kanun hükümleri saklidir.
BESINCI BÖLÜM
Özel Radyo ve Televizyon Kuruluslari
Kurulus ve Hisse Oranlari
MADDE 29 - Siyasi Partiler, Dernekler, Sendikalar, Meslek Kuruluslari, Kooperatifler, Vakiflar, Mahalli Idareler ile bu idarelerce kurulan veya bu idarelerin ortak olduklari sirketler, is ortakliklari, birlikler ile üretim, yatirim, ihracat, ithalat, pazarlama ve finansal kurum ve kuruluslari özel radyo ve televizyon kurulusu kuramaz ve bunlara ortak olamazlar.
Özel radyo ve televizyon kuruluslari anonim sirket olarak kurulurlar. Sermaye Piyasasi Kurulu bu anonim sirketler, ortak diger sirketlerin hamiline yazili hisselerini nama yazili hale getirmelerini ister. Bu sirketler herhangi bir kisi lehine intifa senedi ihdas edemezler.
Ikinci fikrada yazili anonim sirketlerin hisse senetlerinin halka arzinda 28.7.1981 tarihli ve 2499 sayili Sermaye Piyasasi Kanununa göre kurulus için Sermaye Piyasasi Kurulundan izin alinmadan önce Üst Kuruldan onay alinmasi sarttir.
Ayni sirket ancak bir radyo ve bir televizyon isletmesi kurabilir.
Ayni özel radyo ve televizyon kurulusunda bir ile üçüncü dereceye kadar (dahil) kan ve sihrî hisimlar ayni zamanda hisse sahibi olamazlar.
Bir hissedarin, bir kurulustaki hisse miktari ödenmis sermayenin % 20 sinden ve birden fazla kurulusta hisse sahibi olanlarin bu kuruluslardaki tüm hisselerinin toplami da % 20 den fazla olamaz. Bu hükümler, yukarida zikredilen hisse sahibinin bir ile üçüncü dereceye kadar (dahil) kan ve sihrî hisimlari için de uygulanir.
Belirli bir özel radyo veya televizyon kurulusunda yabanci sermayenin payi % 20'yi geçemez.
Yerli ve yabanci hissedarlar hiçbir sekilde imtiyazli hisse senedine sahip olamazlar.
Belirli bir özel radyo ve televizyon kurulusunda ortak olan yabanci gerçek veya tüzelkisi, bir baska özel radyo ve televizyon kurulusuna ortak olamaz.
Belirli bir özel radyo ve televizyon kurulusunda % 10 dan fazla hissesi olanlar Devletten, diger kamu tüzelkisilerinden ve bunlarin dogrudan veya dolayli olarak katildiklari tesebbüs ve ortakliklardan herhangi bir taahhüt isini dogrudan dogruya veya dolayli olarak kabul edemezler ve menkul kiymetler borsalarinda muamelede bulunamazlar.
Türkiye'de gazete çikaran gerçek ve tüzelkisiler ile basinla ilgili mevzuata göre gazete sahibi olanlar birarada %20 den fazla hisse sahibi olamazlar. Bu hüküm bu sahislarin bir ile üçüncü dereceye kadar (dahil) kan ve sihrî hisimlari hakkinda da uygulanir.
Yurt disindan Türkiye'ye yönelik yayin yapan radyo ve televizyon kuruluslarina Üst Kurul tarafindan frekans, kanal ve kablo kapasitesi tahsis edilemez. Bunlara Türkiye'de vergi mükellefi olanlar tarafindan verilen reklam ve ilân bedelleri vergi matrahlarindan düsülemez.
Özel Radyo ve Televizyon Kuruluslarinin Yapisi
MADDE 30 - Özel Radyo ve Televizyon Kuruluslarinin uymasi gerekli asgari idari, mali ve teknik sartlari ile yayin alani, yayin saat ve süreleriyle ilgili esaslar Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafindan tespit edilir.
Sorumluluk
MADDE 31 - Özel Radyo ve Televizyon Kuruluslari, yayinlarinda belli oranlarda egitim, kültür, Türk Halk ve Türk Sanat Müzigi programlari koymak zorundadirlar. Bu programlarin tür ve oranlariyla ilgili esaslar Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafindan tespit edilir.
Seçim Döneminde Yapilmayacak Yayinlar
MADDE 32 - Seçimlerde oy verme gününden önceki 7 nci günden itibaren, haber, röportaj gibi programlar veya reklamlar yoluyla, kamuoyu arastirmalari, anketler, tahminler, bilgi iletisim telefonlari yoluyla mini referandum gibi adlarla siyasi bir partinin veya adayin lehinde veya aleyhinde veya vatandasin oyunu etkileyecek her türlü yayinlarda bulunmasina izin verilemez. Bu yasaklara uymayanlar yayin ilkelerini ihlâl etmis sayilirlar.
ALTINCI BÖLÜM
Müeyyideler
Uyari, Durdurma, Iptal
MADDE 33 - Üst Kurul, öngördügü yükümlülükleri yerine getirmeyen, izin sartlarini ihlâl eden, yayin ilke ve esaslarina aykiri yayin yapan özel radyo ve televizyon kuruluslarini uyarir. Bu uyarida, ihlâlin niteligi, agirligi ve tekrari halinde sonuçlari açikça belirtilir.
Ihlâlin tekrarlanmasi halinde, ihlâlin agirligina göre izin uygulamasi bir yila kadar geçici olarak durdurulur veya yayin izni iptal edilir.
Yayin izninin verilmesi için gerekli sartlardan birini kaybeden veya sartlarin uygunlugunu hile ile elde eden özel radyo ve televizyon kuruluslarinin izni, Üst Kurulca iptal edilir.
Cezalar ve Müsadere
MADDE 34 - Bu Kanunda belirtilen istisnalar disinda, Üst Kuruldan izin almadan radyo ve televizyon yayini yapan ya da izni Üst Kurul tarafindan geçici ya da sürekli iptal edilmesine ragmen yayinda bulunan kisi veya kuruluslarin sahip ve yöneticilerine fiilleri baska bir suç olustursa bile fiilin agirligina göre alti aydan iki yila kadar hapis cezasi ve yüz milyon Türk lirasindan on milyar Türk lirasina kadar para cezasi verilir. 3506 Sayili Kanun hükümleri saklidir. Ayrica, tüm yayin cihazlari 1.3.1926 tarihli ve 765 sayili Türk Ceza Kanununun 36 nci maddesine göre müsadere edilir.
Yayin bantlarini bir yil süre ile muhafaza etmeyen ve bu süre içerisinde Cumhuriyet Savciliginca istenmesine ragmen sesli ve görüntülü olarak teslim etmeyen yayin kuruluslarinin sahip veya yöneticileri, bir yildan bes yila kadar agir hapis ve yüz milyon liradan bir milyar liraya kadar agir para cezasiyla cezalandirilirlar. Ayrica bir aydan üç aya kadar yayinlarin durdurulmasina da karar verilir.
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun Yükümlülügü
MADDE 35 - Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu bu Kanunda öngörülen yayin ilke ve esaslarina uygun yayin yapmakla yükümlüdür.
Yayin ilke ve esaslarinin ihlâli halinde Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu, ihlâlin niteligi ve agirligi açikça belirtilerek Üst Kurulca uyarilir.
Durdurmayi gerektirecek sekilde yayin yapilmasi halinde, Üst Kurulun bu dogrultuda verecegi karar üzerine Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürü ve Yönetim Kurulunun görevi düser.
YEDINCI BÖLÜM
Çesitli Hükümler
Türkiye Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu
MADDE 36 - 2954 sayili Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun Radyo ve Televizyon Yüksek Kuruluna iliskin hükümleri Üst Kurulun göreve baslamasi ile birlikte yürürlükten kalkar ve Yüksek Kurulun görevi sona erer. Görevi sona eren Yüksek Kurulun Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyelerinin atanmasina iliskin yetkileri Üst Kurula ve is bu Kanun geregince Üst Kurula geçenler disindaki diger yetkileri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Yönetim Kuruluna devredilir.
Telif Haklari
MADDE 37 - Radyo ve Televizyon Kuruluslari, yayinlarinda yer verdikleri eserlere telif hakki öderler. Telif hakki ödemelerine ait esaslar meslek birliklerinin görüsü alinarak Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca tespit edilir.
Radyo ve Televizyon Kuruluslarinin Haber Birimlerinde Çalisanlar
MADDE 38 - Radyo ve Televizyon kuruluslarinin haberle ilgili birimlerinde çalisanlar 5953 sayili Basin Mesleginde Çalisanlarla Çalistiranlar Arasindaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkinda Kanuna tabidir. Bu birimlerde çalistirilacak basin kartli personelin asgari sayisini Üst Kurul belirler.
Yetkili Mahkeme
MADDE 39 - Üst Kurul aleyhine açilacak idarî davalarda Ankara mahkemeleri yetkilidir.
Yönetmelikler
MADDE 40 - Üst Kurulun ve teskilatinin çalisma esas ve usulleri, kanal ve frekans tahsisi sartlari ve ihale usulleri ile telif ve yapimci haklarini koruma esas ve usulleri Üst Kurul tarafindan hazirlanan yönetmeliklerle düzenlenir. Bu yönetmelikler Resmi Gazetede yayimlanarak yürürlüge girer.
SEKIZINCI BÖLÜM
Geçici Hükümler
GEÇICI MADDE 1 - Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri, bu Kanunun yayimi tarihinden itibaren bir ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilir.
Bu seçim için Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanliginca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanlik Divaninda temsil edilen siyasî partilerden, adaylarini 6 nci maddeye uygun olarak, yedi gün içinde bildirmeleri istenir.
GEÇICI MADDE 2 - Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyelerinin yenilenmesine iliskin 6 nci maddenin 7 nci fikrasi hükmünün uygulanmasini saglamak amaciyla, bunlarin seçiminden iki yil sonra yapilacak seçimlerde yenilenecek olanlari tespit etmek üzere, bu seçimden iki ay önce adçekmeye basvurulur; dört yil sonra yapilacak seçimle yenilenecek olan üyelerin tespiti için, ayni esasa uyularak adçekilir, ancak ikinci yil sonunda seçilmis olan üyeler bu adçekmeye girmez.
GEÇICI MADDE 3 - Görevi sona eren Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun teskilat ve kadrolari Üst Kurula devredilmistir. Bu Yüksek Kurula tahsisli tasinmaz mallar ile araç ve gereçler ve kasasindaki nakit ile alacak ve borçlari herhangi bir isleme gerek olmaksizin Üst Kurula devredilir.
GEÇICI MADDE 4 - Üst Kurulun harcamalari, mali kaynaklari 12 nci maddeye göre olusuncaya kadar Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1994 yili bütçesinden karsilanir.
Bu amaçla yapilacak harcamalar için mevcut veya yeniden açilacak tertiplere yeteri kadar ödenek aktarmayi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanliginin talebi üzerine Maliye Bakanligi yerine getirir.
GEÇICI MADDE 5 - Üst Kurul, olusumunu takip eden en geç dört ay içinde, öncelikle ihtiyaç duydugu kanal ve frekans bantlari planlamasini yaptirir.
GEÇICI MADDE 6 - Üst Kurul, kendi olusumu ile yayin izni ve lisansi vermeye baslayacagi tarihe kadar geçecek süre zarfindaki radyo ve televizyon yayinlari rejimini ayrica ve öncelikle düzenler.
Bu süre zarfinda kullanilmakta olan kanal ve frekanslar, kullananlar için herhangi bir suretle müktesep hak teskil etmezler. Ancak, Üst Kurul yayin izni verip kendilerine kanal ve frekans bandi tahsis edilen Radyo ve Televizyonlara; yayina geçmeleri için kendilerine verilen süre sonuna kadar 29 uncu maddenin son fikrasinin son cümlesi tatbik edilmez.
GEÇICI MADDE 7 - Kanunda Üst Kurulun gelirleriyle alakali 12 nci maddenin uygulanmalariyla ilgili olarak Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ve tüm özel radyo ve televizyon kuruluslarinca saglanan brüt reklam gelirlerinden kesilecek pay ilk üç yil için % 4 tür.
GEÇICI MADDE 8 - 11.11.1983 tarih ve 2954 sayili Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununda yeni düzenleme yapilincaya kadar; Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, Üst Kurulun onayi ile yurt disinda büro açabilir bu bürolarda sürekli personel istihdam edebilir.
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu personeli, Basbakanlik Merkez Teskilatinda çalisan personelin aylik ücretleri disinda yararlandigi fazla çalisma ücreti ve benzeri diger mali haklardan Genel Müdür'ün teklifi ve Üst Kurulun onayi ile aynen yararlanir. Ayrica, Kurum'da çalistirilan personelin kadro ünvanlari, sayisi, ücretleri, kadrolara uygulanacak ek göstergeler, personele saglanacak sosyal yardimlar, Kurum Genel Müdürü'nün teklifi üzerine Üst Kurul tarafindan belirlenir.
GEÇICI MADDE 9 - Bu Kanunda sözü edilen yönetmelikler, Üst Kurulun olusumunu takip eden dört ay içinde hazirlanir ve Resmi Gazetede yayimlanarak yürürlüge girer.
Yürürlük
MADDE 41 - Bu Kanun yayimi tarihinde yürürlüge girer.
Yürütme
MADDE 42 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.